HISTORIA, O KTÓREJ NIE MOŻNA ZAPOMNIEĆ

 

𝘗𝘪ą𝘵𝘦𝘬  𝟤𝟦-𝟢𝟩-𝟤𝟢𝟤𝟨

*ℝ𝔼ℂ𝔼ℕℤ𝕁𝔸  *

________________

Po pierwszym tomie serii 𝑃𝑖𝑒𝑙ę𝑔𝑛𝑖𝑎𝑟𝑘𝑖 wiedziałam, że będę chciała poznać dalsze historie stworzone przez Danutę Chlupową. Tym razem autorka zabrała mnie do Krakowa czasów wojny i pierwszych lat powojennych, pokazując losy Liliany Skowrońskiej, młodej kobiety, która chciała pracować jako pielęgniarka, kochać i po prostu żyć spokojnie. Jej życie miało jednak potoczyć się zupełnie inaczej. 𝑇𝑎𝑗𝑛𝑦 𝑠𝑧𝑝𝑖𝑡𝑎𝑙 to opowieść o trudnych wyborach, codziennym strachu i ludziach, którzy mimo zmieniającej się rzeczywistości starali się zachować człowieczeństwo. Liliana musi odnaleźć się nie tylko w świecie wojny, ale także w powojennej Polsce, w której dawne zagrożenia zastępują nowe problemy i polityczne uwikłania. Tajemniczy szpital, powstały po wojnie, staje się miejscem, gdzie splatają się ludzkie losy, medycyna i decyzje podejmowane przez władzę. Danuta Chlupowa po raz kolejny połączyła prawdziwe wydarzenia historyczne z losami fikcyjnych bohaterów, tworząc historię o tym, jak wielką siłę potrafił mieć człowiek w czasach próby i jak trudno było odnaleźć się w świecie, który po wojnie wcale nie stał się prostszy.

ᴢ ᴄʏᴋʟᴜ ʜᴀʟɪɴᴀ ᴘʀᴢᴇᴄᴢʏᴛᴀᴌᴀ ɪ ʙᴀʀᴅᴢᴏ ᴘᴏʟᴇᴄᴀ:

𝗗𝗮𝗻u𝘁𝗮 𝗖𝗵𝗹𝘂𝗽𝗼𝘄𝗮 – 𝗧𝗮𝗷𝗻𝘆 𝘀𝘇𝗽𝗶𝘁𝗮𝗹 – 𝟮𝟬 𝗺𝗮𝗷𝗮 𝟮𝟬𝟮𝟲 𝗿. – 𝗪𝘆𝗱𝗮𝘄𝗻𝗶𝗰𝘁𝘄𝗼 𝗞𝘀𝗶ąż𝗻𝗶𝗰𝗮

ᴛʏᴛᴜᴌ ʀᴇᴄᴇɴᴢᴊɪ: 𝗛𝗶𝘀𝘁𝗼𝗿𝗶𝗮, 𝗸𝘁ó𝗿𝗲𝗷 𝗻𝗶𝗲 𝗺𝗼ż𝗻𝗮 𝘇𝗮𝗽𝗼𝗺𝗻𝗶𝗲ć

 _______________________________________________________________

Liliana Skowrońska jest córką Karoliny i Romualda, cenionego okulisty i zagorzałego esperantysty. Ukończyła szkołę pielęgniarską i marzyła o pracy na chirurgii. Ojciec miał jednak wobec niej zupełnie inne plany. Liczył, że córka dołączy do prowadzonych przez niego badań nad jaglicą, chorobą oczu, która w tamtym czasie była dość powszechna. Liliana nie podzielała jednak jego zainteresowań. Znacznie bardziej pociągała ją chirurgia, w której widziała swoje miejsce. Nie bez znaczenia był też fakt, że jej ukochany, doktor Kyriakos, pracował właśnie jako chirurg.

Kiedy Liliana stanowczo odmówiła udziału w badaniach, ojciec nie potrafił ukryć rozczarowania. Nie był przyzwyczajony do tego, że córka sprzeciwia się jego decyzjom. Przez lata była posłuszna i spokojnie przyjmowała wskazówki rodziców. To właśnie ojciec zdecydował o jej przyszłości, wybierając dla niej szkołę pielęgniarską. Uważał, że studia medyczne mogą okazać się dla niej zbyt trudne, choć sam chętnie widziałby ją w roli lekarki. W przypadku Witka zaakceptował wybór handlu, natomiast wobec Liliany uznał, że nie ma wystarczających predyspozycji, by pójść w jego ślady.

Liliana nie chciała psuć dobrych relacji z ojcem. Choć była gotowa ulec jego namowom, on niespodziewanie wycofał się ze swoich planów i oznajmił, że nie będzie nalegał na zmianę jej decyzji. Uznał, że chirurgia jest niezwykle ważną dziedziną medycyny. W końcu chirurdzy ratują ludzkie życie, a okuliści przede wszystkim wzrok.

Wkrótce jednak ich plany i codzienność legły w gruzach. Wybuch wojny sprawił, że świat, który znali, przestał istnieć. Ojciec Liliany, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, zostaje aresztowany przez gestapo, a ona wraz z matką zostają usunięte z zajmowanego mieszkania.

 

Autorka nawiązuje do aresztowania krakowskich profesorów po wybuchu II wojny światowej. Ta tragiczna akcja niemieckiego okupanta przeszła do historii jako Sonderaktion Krakau. Liliana i jej matka jeszcze wierzą, że wszystko wkrótce wróci do normy. Nie wiedzą jeszcze, jak okrutna okaże się rzeczywistość pod niemiecką okupacją.

 

Choć części profesorów, w tym Skowrońskiemu, udało się wrócić do domu, nie wszyscy mieli tyle szczęścia. Wielu z tych, którzy przeżyli obóz, już nigdy nie odzyskało zdrowia. Choroby i wyniszczenie organizmu sprawiły, że śmierć dopadła ich wkrótce po powrocie. Podobnie było z żołnierzami kampanii wrześniowej. Wojna w krótkim czasie zamieniła młodych, silnych mężczyzn w ludzi schorowanych i przedwcześnie postarzałych.

Syn Skowrońskich prowadzi interesy z Niemcami. Początkowo profesor był tym oburzony i nie potrafił zaakceptować decyzji syna. Z czasem jednak przestał się sprzeciwiać. W czasie wojny granice między tym, co właściwe, a tym, co konieczne, często się zacierały. To, co Witek zdobywał na czarnym rynku, budziło moralne wątpliwości, ale jednocześnie było niezwykle potrzebne. Dzięki temu w domu Skowrońskich nie brakowało żywności ani najpotrzebniejszych artykułów, a oni sami mogli pomagać także innym.

Profesor przyjmuje pacjentów w domu, a Liliana pracuje w szpitalu. Jej wielkie uczucie do greckiego lekarza z czasem zaczęło wygasać. Odkąd ukochany wyjechał, a potem wybuchła wojna, listy od niego przychodziły coraz rzadziej. Z każdym kolejnym były też coraz bardziej lakoniczne i ograniczały się właściwie do przekazywania najważniejszych informacji.

Postać Liliany, oddanej swojej pracy pielęgniarki, wzbudza emocje i pokazuje, jak wojna potrafiła wpłynąć na życie zwykłych ludzi. Kobieta przez lata nosiła w sobie wspomnienie greckiej miłości, choć z czasem coraz bardziej czuła, że ukochany prawdopodobnie już o niej nie pamięta. Ich relacja od początku była trudna, a wojenne losy sprawiły, że wspólna przyszłość stała się właściwie niemożliwa.

W 1949 roku Lilianę odnalazł Wojtek, który od lat był w niej zakochany. Ona jednak, całkowicie pochłonięta uczuciem do Steliosa, nie chciała tego dostrzegać. Martwiła się o jego los, ale nie potrafiła odwzajemnić uczuć Witka. Być może teraz, po tylu latach, będzie gotowa spojrzeć na niego inaczej i połączyć z nim swoją przyszłość.

 

Dla Greka nauczyła się jego ojczystego języka, choć z czasem szansa, że kiedykolwiek wykorzysta tę umiejętność, wydawała się coraz mniejsza. Wojna i okupacja dobiegły końca. Nadchodziła pierwsza powojenna inauguracja roku akademickiego na Uniwersytecie Jagiellońskim. Czy teraz życie miało wreszcie wrócić do normalności?

 

Niestety, wraz z końcem wojny nie nadeszła prawdziwa wolność. Rozpoczął się czas nowych porządków narzuconych przez władzę zależną od Związku Radzieckiego. „Dziennik Polski” publikował artykuły zgodne z obowiązującą propagandą, a zwykli ludzie często nie mieli możliwości zweryfikowania przedstawianych informacji.

 

Zaczęły się represje, a profesor Skowroński znów przypomniał sobie wydarzenia z listopada 1939 roku. Coraz trudniej było mu uwierzyć, że w pozornie wolnej Polsce może powtórzyć się coś, co przypominało czasy niemieckiej okupacji. Podobieństwo między dawnymi a obecnymi wydarzeniami budziło w nim coraz większy niepokój.

Liliana i Wojtek marzą o dziecku, jednak ich plany krzyżuje służba wojskowa Wojtka. Lilianna ma już dość ciągłego czekania i odkładania swojego życia na później. Jej cierpliwość po raz kolejny zostaje wystawiona na próbę.

 

Przestaje uczyć się języka greckiego, uznając, że nie będzie jej już potrzebny. Jak bardzo się myliła, miała się przekonać wkrótce. Zostaje wysłana w miejsce, do którego wcale nie chciała trafić, a później musi pracować z dala od domu i zachować milczenie.

 

Liczyła, że spotka tam również Wojtka, jednak los miał wobec niej inne plany. Za to na swojej drodze spotyka lekarza, którego zupełnie nie spodziewała się zobaczyć.

Danuta Chlupowa umiejętnie połączyła prawdziwe wydarzenia historyczne z fikcją literacką. Wiele opisanych w książce sytuacji rzeczywiście miało miejsce, jednak profesor Skowroński, jego córka Liliana oraz pozostali członkowie rodziny są bohaterami wykreowanymi przez autorkę na potrzeby powieści.

𝑇𝑎𝑗𝑛𝑦 𝑠𝑧𝑝𝑖𝑡𝑎𝑙 to powieść, w której historia splata się z ludzkimi emocjami. Danuta Chlupowa pokazała nie tylko wojenne i powojenne wydarzenia, ale przede wszystkim ludzi, którzy musieli odnaleźć się w świecie pełnym niepewności, strachu i trudnych decyzji.

 

Najbardziej zapamiętam historię Liliany Skowrońskiej, kobiety, która chciała po prostu żyć, kochać i wykonywać swoją pracę. Tymczasem los postawił przed nią wyzwania, których nie mogła przewidzieć. Jej historia pokazuje, że człowiek nawet w najtrudniejszych czasach szuka nadziei i próbuje odnaleźć swoje miejsce.

 

Autorka po raz kolejny udowodniła, że potrafi opowiadać o historii przez pryzmat zwykłych ludzi. Dzięki temu wydarzenia z przeszłości stają się bliższe i łatwiej zrozumieć, jak wielki wpływ miały na życie pojedynczych osób.

 

𝑇𝑎𝑗𝑛𝑦 𝑠𝑧𝑝𝑖𝑡𝑎𝑙 to wartościowa powieść historyczna, która zainteresowała mnie nie tylko przedstawionymi wydarzeniami, ale przede wszystkim losami bohaterów. To książka o wyborach, poświęceniu i próbie ułożenia życia na nowo w czasach, które nikogo nie oszczędzały.

 

_________________________________

Dziś już z Wami się żegnam, życząc dobrego popołudnia i spokojnego wieczoru.

ʜᴀʟɪɴᴀ

__________________________________

Współpraca barterowa / Wydawnictwo Książnica

Danuta Chlupowa

__________________________________

Autor: Danuta Chlupowa
Wydawnictwo: Książnica   
Ilość stron: 336
Gatunek: obyczajowa / z historią w tle
Data premiery: 20  maja  2026
Moja ocena: 09 /10